ميرزا حسن حسينى فسايى
282
فارسنامه ناصرى ( فارسى )
از جانبى آمده ، او را پراكنده داشته و به فرمان بهاء الدين اياز خطبه و سكه هرمز را به نام ملك فخر الدين احمد طيبى كردند « 1 » . در همين سال [ 694 ] : امير نوروز بيك « 2 » پسر ارغون كه اين پسر و پدر از بزرگان قبيله مغول ، مادام عمر به حكمرانى بلاد خراسان و ماوراء النهر اشتغال داشته ، لواى سرورى را افراشتهاند و چون نوروزبيك كار پادشاهى مملكت را شوريده و بىثبات دانست ، پيغام براى شاهزاده جهان ، غازان خان پسر ارغون خان پسر اباقا خان پسر هلاكو خان پسر تولى خان پسر چنگيز خان ، فرستاد كه لايق تاج و تخت جز تو كسى نيست و بعد از فضل حضرت متعال احديت تا ، رمقى در خود بينم به خانه خود مستقيم ننشينم تا ترا بر سرير سرورى برنشانم « 3 » يا خونم به شمشير دشمن در ركاب تو روى زمين را رنگين كند ليكن به شرط آنكه از ضلالت كفر خارج شده ، دل خود را به نور منير مسلمانى روشن گردانى و بعد از رسيدن پيغام ، شاهزاده شرط مسلمانى خود را قبول نمود مكتوب عهد و ميثاق را براى نوروز بيك فرستاد و چون خبر هلاكت كيخاتو خان به اجازه بايد و خان منتشر گرديد ، امير نوروز خدمت شاهزاده غازان خان آمد كه زمان فراق گذشت و وقت وصال رسيد بايد پاى در ميدان گذاشت يا سر دهيم يا افسر بريم و نوشته براى دستاويز « 4 » خدمت بايدو خان نوشتند كه جماعتى بر خلاف ياساى چنگيزى جگرگوشه او را كيخاتون به ظلم بكشتند بايد آنها را به قصاص رسانى يا پيش فرستى تا تحقيق كار بشود ، ديگر آنكه املاك خالصه ديوان فارس به حكم ارث و استحقاق حق ماست بايد مداخل آنها عايد ما گردد ، بايدو خان در فرستادن كشتههاى « 5 » كيخاتو عذر آورد و فرمانى براى شيخ الاسلام شيخ ابراهيم جمال الدين محمد طيبى ملك الاسلام كه حاكم بر ماليات اربابى و خالصه ديوانى كل مملكت فارس بود فرستاد كه وجوه خالصه را به كارگزاران « 6 » شاهزاده - غازان خان رساند و چون ايلچى شاهزاده به شيراز آمد و مطالبه « 7 » وجوه از ملك الاسلام نمود [ او ] فرمانى ناسخ آن ابراز داد كه دينارى در وجه ايلچى غازان خان ندهيد . در ماه ذيقعده اين سال [ 694 ] : نوروز بيك با لشكرى خونخوار از جانب خراسان به آذربايجان آمده ، بايدو خان فرار كرده در نخجوان اسير لشكر نوروز بيك گرديد و او را به تبريز آورده به قصاص كيخاتو خان بكشتند و مدت سلطنت شش ماههء بايدو خان بسر رسيد « 8 » . [ وقايع فارس در روزگار غازان خان ] پس در ماه ذى الحجه همين سال [ 694 ] : شاهزاده جهان غازان خان با خلوص نيت از كيشآبا و اجداد خود كه اولياى صنم بودند اعراض كرده ، مسلمان پاكاعتقاد گرديد « 9 » و معادل دويست هزار نفر از قبيله مغول بتپرستى را گذاشته در طريقه حقه مسلمانى درآمدند و در روز
--> ( 1 ) . ر ك : تحرير تاريخ وصاف ، ص 182 . ( 2 ) . ر ك : تحرير تاريخ وصاف ، ص 190 . ( 3 ) . ر ك : تحرير تاريخ وصاف ، ص 192 و 193 . ( 4 ) . در متن : ( دستآويز ) . ( 5 ) . مقصود ( كشندگان ) است . ( 6 ) . در متن : ( كارگذاران ) . ( 7 ) . در متن : ( مطالب ) . ( 8 ) . ر ك : تحرير تاريخ وصاف ، ص 197 . ( 9 ) . ر ك : تحرير تاريخ وصاف ، ص 198 .